Ekonomiaren KZren webgunea

José Pedro González
La Naval Enpresa Batzordeko presidentea

“Enpresak laugarren EEE
aurkeztu du Batzordearen desadostasunarekin”

Sestaoko La Naval ontziola Euskadiko enpresa nagusienen artean dago, baina gaur egungo egoerak eragina izan du sektorearengan, eta La Navalen hainbat Enplegu Erregulazioko Espediente onartu dituzte. Horren ostean, langile talde handi bat kaleratua izan da. Egoera aztertzeko eta aurreikuspenak ezagutzeko, José Pedro Gonzálezekin elkartu gara, La Navaleko Enpresa Batzordeko presidentearekin, hain zuzen ere

Azken ekitaldi hau gogorra izan da Euskadiko ekonomiarentzat; nolakoa izan da 2011. urtea La Navalen ikuspegitik?

Txarra; Sestaoko ontziola ez da salbuespena izan krisialdi finantzario honetan. Hain zuzen ere, etendurako hiru Enplegu Erregulazioko Espediente (EEE) daramatzagu, eta beste bat iraungitzekoa, 119 beharginengan eragina izan duena. Orain laugarren baten erantzunaren zain gaude, etendurakoa izan daitekeena.
Oso gogorra da enpresarentzat garai latz honetan enplegurik sortu ezin izatea, Bilboko ezkerraldean ez ezik, Euskadin ere trakzio-enpresa izanik.

Oro har, zein da Sestaoko enpresaren lan-karga une honetan?

Momentu honetan ontzi bakarra daukagu gradan; abuztuan uretaratuko da eta 2012an entregatuko dugu.

Zein da enpresaren egungo egoera? Zein eragin izan dute murrizketek eta EEEek?

Esan dugun moduan, laugarren EEEren emaitzaren zain gaude; kasu honetan, Enpresa Batzordearen desadostasunarekin aurkeztu da. Gure aburuz, ez da momentu aproposa beste EEE bat ezartzeko.
Gainera, Sestaoko ontziola ez da arazoak dituen ontziola bakarra, izan ere, sektorean lan egiten duten gainerako enpresak, Estatu mailan, antzeko egoeran daude, Bruselan Tax Lease sistema finantzarioa ezarri zutenetik. Beraz, arazo hau ez da soilik politikoa; aktoreek ados jarri behar dute epe laburrean.

Zure aburuz, datorren urtean La Navalek aldaketa positiboa eta goranzkoa izan dezake?

Sistema finantzarioa da eragozpen nagusia. Europako Batzordeak sistema berria gainditu behar du, Frantzian dutenaren antzekoa, bere garaian Europak jada ezarri zuena.
Hortaz, arazo finantzarioak konpondu ostean, gure arazoa epe laburrean gaindituko genuke, eta kontratazio berriak egitea posiblea izango litzateke; horrek gorakada ekarriko luke ontzien eraikuntzan.

Eusko Jaurlaritza enpresako akziodun izateari dagokionez, zein da zuen Batzordearen jarrera?

Eusko Jaurlaritzak La Navaleko akzioetan parte hartu nahi du SOCADE partizipazio-elkartearen bidez; talde horretan Euskadiko hiru aldundiak daude. Gure ustez, beraien parte-hartzeak egonkortasuna emango lioke enpresari; modu horretan, entitate finantzarioei eta hurrengo bezeroei ere bermea emango litzaieke.
Dena dela, Jaurlaritzaren sarrerak baldintza batzuk bete beharko ditu, kideen artean ez da etekinen banaketarik egingo, Plan Estrategiko bat garatu beharko da, Kapitala handitu eta EJren presentzia gutxiengoa izango da, eta, gainera, denboran mugatua.

Era berean, hainbat bilera egin ondoren, zein da negoziazioaren egungo egoera?

Eusko Jaurlaritzak argi eta garbi adierazi du eransketa horretan parte hartzeko prest dagoela. Baina sarrera ezin da edozein modutan egin; kideen %100ek ados egon behar du, hau da, kide guztiek baiezkoa sinatu behar dute, EJ akziodunen taldean sartu ahal izateko. Hori dela eta, erabakia Akziodunen Bilkura Nagusian onartu beharko da.

Nola baloratzen duzue erakunde publikoen laguntza edo bermea? Zelako erantzuna izan du politika-klaseak?

Bizkaiko Foru Aldundiarekin batzar bakarra izan dugu; duela asko izan zen eta ez genuen SOCADE sartzearen inguruan eztabaidatu. Hala ere, uste dugu beraien erantzuna baikorra izango dela; akziodunen artean egon nahi izango dute, batez ere Bizkaiko Aldundia SOCADEren zati delako.
Jaurlaritzari dagokionez, beraien jarrera positiboki baloratzen dugu, era pribatuan nahiz publikoan enpresaren parte izateko duten grina edo asmoa jakinarazi dutelako.

ADITUAREN IRITZIA

Michel Barnier
Barne Merkatuko Europar Batzordeko komisarioa

Kalifikazio agentzien ikerketa

Standar & Poor’s arrisku kalifikazio agentziak akatsa egin zuen joan den hilean; datuak ez ziren behar bezala helarazi eta Frantziak kalteak jasan zituen, ez zuen zorraren berria jasanez, hain zuzen ere. Horrek Europako burtsak behera bultzatu zituen; “oso gertakari larria” dela ziurtatu du Michel Barnier komisarioak. “Zor frantziarraren kalifikazioa gaizki helaraztea eta handik minutu gutxira emaitza aldatzea arriskutsua izan daiteke herrialdearen eta Europaren ekonomiarako”.

Hori dela eta, Barnierek gertatutakoa ikertuko du; “ez gaude ziur, agian ez da akats soila izan, errealitatea aztertu nahi dugu, eta helarazi duen bidea edo modua ere ikerketapean egongo da”, dio komisarioak.

Merkatuko aktoreen garrantzia

“Kalifikazio agentziak alerta sistema berezia du, eta, horren bidez, merkatuko aktore batzuek, ordaintzen dutenek, inork baino lehenago jakin ditzakete burtsaren mugimenduak”, azaldu du Barnierek. Komisarioak salatu du merkatuko aktore batzuek Estatuak edota beste edozein instituziok baino lehenago izatea Frantziaren balizko egoeraren berri.

Michel Barnieren arabera, “mekanismo hori arau-haustea izan daiteke europar legeari begira, merkatuarekin espekulatzeagatik”.

Gauzak horrela, hemendik aurrera kalifikazio agentziek egun bat lehenago abisatu beharko diete Estatuei kalifikazioaren inguruan.

Agustín Garmendia
Norbolsako zuzendari nagusia

Espainiako merkatu finantzarioa

Espainiak interes tasa oso altuak ordainduko ditu hemendik aurrera, eta aldaketa nabari hori “kezkagarria” dela esan du Garmendiak. Zorra handituz ari den neurrian, ordaintzeko aukera gero eta estuagoa izaten ari da, baina Norbolsako ordezkariaren aburuz, arazoa ez da hain zehatza: “hedatuta dago, eta eurogune osoari eragiten dio”.
Ildo berari jarraituz, Agustín Garmendiak uste du errua ez dela Espainiarena, baizik eta Europar Batasuneko kudeaketa eta neurrien faltarena; “Europak jarraitzen dituen urratsak ez dira nahikoak zor publikoa bertan behera uzteko”, gaineratu du Norbolsako zuzendari nagusiak.

%7ko interesa

Estatu espainiarraren interes tasari dagokionez, Garmendiak dio %7ko interesa izatea zifra altua dela, “baina biztanleek ez dute zertan larritu, Estatuko batez bestekoa %4koa baita, hori errealitatea da; dena dela, goranzko joerak jarraitzen badu, kezkatzeko aitzakia izango dugu”, azaldu du adituak.

Europari begira, Garmendiaren ustez, Italiaren edo Espainiaren erreskatea ez da bideragarria; “Greziako egoera erabat desberdina da; kasu honetan, hurrengo erreskatea eurogunearena izango liteke, baina ez Estatu zehatz batena”.

Mariña Martínez Malvar
Saxo Bankeko kontuetako aholkularia

Bankuak, moneta eta burtsa

“Egun ez dago konfiantzarik merkatuan, baina arrazoi nagusia bankuen arteko mesfidantza da; haien artean dagoen konfiantza gabezia nabaria da, eta hori arrisku-sarian nabaritzen den tirabira da”, argitu du Mariña Martínezek.

Saxo Bankeko aholkulariak bankuen jarrera kritikatu du; “ziurrenik, haien egoera publikoki esaten dutena baino txarragoa da; gardentasunak ezinbestekoa izan behar du une honetan, horrela kudeaketak eta biztanleen ahalmena eraginkorragoak izango lirateke-eta”.

Euroaren eta dolarraren arteko liskarra

“Nahiz eta askok kontrakoa pentsatu, oraindik existitu egiten da euroaren eta dolarraren arteko guda pertsonala; AEBek, zor publikoari dagokionez, arazo handia dute. Japonian gertatzen den bezala, AEB zor publiko gehien metatzen duten herrialdeen artean dago, baina, gerora, erreakzio botere handia ere badu eta kontuan hartu behar dugu”, azaldu du Martínezek.

Burtsari begira, adituak gaineratu du: “kaleetan odola ikusten duzunean, erosi egin dezakezu”. Horrekin esan nahi du, egoera ekonomikoa kolokan dagoenean, edo aldaketa ekonomiko eta soziala heltzear dagoenean, komenigarria izan daitekeela burtsan inbertitzea. “Sektore finantzarioa, industriala eta materialekoa dira aproposenak inbertitzeko”, aholkatu du Martínezek.