Ia urte bat pasa da Euskadin tabakoaren aurkako lege berria indarrean sartu zenetik. Ondorioen gaineko iritziak anitzak dira; kaltetuaren ikuspuntuaren arabera, egoera hobetu egin da, eta beste batzuentzat, aldiz, txarrera egin du.

Urte hasieran, Gemma Zabaleta Enplegu eta Gizarte Gaietako sailburuak adierazi zuen helburu nagusia zela Euskadi “Europako tabakorik gabeko gune berrian” kokatzea. “Horrela, ez-erretzaileak ez dira behartuta egongo erretzaileen kea arnastera leku publiko itxietan, eta haien osasuna babestu egingo da, bereziki ostalaritzako langileena eta adingabeena”, gaineratu zuen Zabaletak lege berria indarrean jarri zen unean.

Legebiltzarrean eztabaida zabaldu zenean, sailburuak argi utzi zuen legearen xedea “konbentzitzea” zela, “ez inposatzea”. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritzak bidali zuen mezua osasun kontua zela adierazi zuen.

Eragin ekonomikoak

Honek guztiak eragin ekonomikoa izan du, edo, behintzat, hori adierazi dute behin baino gehiagotan ostalaritza sektorean ari diren langileek.

Bizkaiko Ostalaritza Elkarteko idazkari nagusiak, Angel Gagok, Eusko Jaurlaritzak hitzartutako legearen aurkako jarrera argia hartu du. Gagok ostalariek proposatutako irtenbidea gogorarazi du; “guk planteatutako irtenbideari jaramonik ez egiteak kalte handia eragingo du ostalaritzaren sektorean”, azaldu du Federazioko idazkari nagusiak.

Alabaina, taberna eta jatetxeek erretzaileentzako gune berezia izatea ere defendatu dute. Horrek, batetik, bat-bateko debekuak ekarriko lukeen kolpea arinduko luke, eta, bestetik, 2005eko Espainiako Tabakoaren Legea onartu zenetik erretzaileentzako guneak egokitzeko egindako inbertsioek zentzua izango lukete.

Hortaz, erretzaileen guneak egiteko aukera edo asmoa ez duten ostalariei bi urteko epea emateko eskatu dute.

Galerak ostalaritzan

Ildo berari jarraituz, ostalariek lehenengo hilabeteetan izandako galerak kalkulatu dute. Estatu mailan, 2011ko lehenengo hilabeteari dagokionez, %20-25 inguruko galerak salatu dituzte. Euskadira begira, Bizkaiaren kasuan, aurtengo lehenengo erdialdea ez dela oparoa izan baieztatu dute emaitzek.

Bizkaiko lurralde historikoan, 2011ko lehenengo lauhilabetekoan, lokal edo ostalaritza-zentroen %73,30ek galerak izan ditu aurreko urtearekin alderatuz. Ostalarien iritziari erreparatuz, horietariko %51k krisialdi ekonomikoari egozten dio errua; %47k, aldiz, tabakoaren aurkako legearen ondorioak direla ziurtatzen du; gainerako %2k, berriz, bestelako arrazoiengatik dela esan du.