Azken eguneratzea: 2011ko abendua

ERREPORTAJEA

Krisialdi ekonomikoaren ondorioz kontsumo arloan berrikuntzak gauzatu dira

Kontsumoko Euskal Institutua, Kontsumobide, irailaren 1ean abian jarri zen Euskal Autonomi Erkidegoko biztanleentzat. Gune berri hau Osasun eta Kontsumo sailari atxikita dago, baina izaera juridiko propioa du, zuzendaria Ana Collia izanik. Euskadiko bezeroek gero eta kexa gehiago aurkeztu dituzte azken urteetan, krisia dela eta, baina erakunde publikoko erantzuna ez da espero bezain azkarra izan

Kontsumoko Euskal Institutu berria Kontsumobidek irailaren 1ean bere ateak ireki zituen. Bere eskumenen eta helburuen artean badaude, bitartekaritza eta arbitrajea; erreklamazioei erantzutea; eta merkatua eta informazioa kontrolatzea. Eusko Jaurlaritzako bezeroaren arretarako orain arte izan duten zerbitzua ez da “lagungarria” izan kontsumitzaile askorentzat, hauek ez daude ados zerbitzu publiko honek azken urteetan jarraitu duen bidearekin, “sarritan aurkeztutako kexak albo batera uzten dituzte, eta erantzuna ez da azkarra eta argia izaten”, salatu du gurekin harremanetan jarri den bezero batek.

Bestalde, kontsumo sailaren zati garrantzitsua euskal bezero eta kontsumitzaileen arretarako erabiltzen da, gehienbat errekamazioekin lotura duten kontuak.

Ildo berari jarraituz, bide telematikotik egiten diren izapidetze-sistemak hobetzen saiatuko da zerbitzu berria. Alde horretatik, Kontsumobideren lehen lana izan da lau telefonia-operadore nagusiekin hitzarmen bat sinatzea, posta elektronikoaren bidez egindako erreklamazio-izapideak arintzeko.

Lan-hitzarmenak

Institutuaren beste helburuetako bat da enpresen eta profesionalen erakundeekin lankidetza-hitzarmenak sinatzea, jardunbide egokien esparruan aurrera egiteko. Halaber, bitartekaritza eta arbitraje jarduerak sustatuko dira aldeen artean hitzarmenak lortzeko, eta KIUBekin eta Kontsumitzaileen Elkarteekin dauden harremanak koordinatuko ditu.
Enpresekin eta profesionalekin harreman estua izatea positiboa izan daiteke, baina era berean negatiboa suerta daiteke, “hitzarmenak enpresekin sinatzea kontsumitzailearen kontra ipini daitekeen faktorea da, interes amankomunak defendatu ditzakete, hori ez da onuragarria izango kontsumitzaile edo bezero taldearentzat”, gaineratu du partikularrak.
Bestalde, Eguzki Talde Ekologista interes hauen aurka ere azaldu da, “zenbait pertsona eta erakundeen baitan trukea bezalako ekintzek gero eta indar handiagoa daukate, elkar truke hauek gainera ez dira produktuetara mugatzen eta zerbitzuak ere sistema honen parte dira”.

Erosketarik gabeko eguna

Garai honetan, krisialdian murgilduta, “aldaketa” hitza da gehien entzuten dena, baina Eguzki Taldearen arabera, momentu hauek bi gauza izan daitezke aldi berean, abiapuntu bat eta helmuga.

Zenbait adituek diote momentu hauetan aldaketei aurre egiteko gure eginbeharrak, gaitasunak, jarrerak aldatzeko joera daukagula. Izan ere, moldatzeko gaitasuna giza espeziearen berezko ezaugarria da baina, ez da beharrezkoa zerbait berria asmatzea, “askotan kontsumismoa eta ez gizartea elikatzeko eredu kapitalistek baztertutako portaera zaharrak berreskuratzearekin nahiko izaten da”, azaldu du ekologisten taldeko bozeramaileak.

Ildo berean, azaroaren 25ean erosketarik gabeko eguna ospatu zen, eta hainbat talde eta erakunde batu ziren kapitalismoaren kontra egiteko eta kontsumo arduratsua aldarrikatzeko. “Ez gaitezen nahastu, lehen mailako beharrak, gizartean bizi garen animaliak garenez gero, gizartean bizitzeko ezinbestekoak zaizkigun horiek dira.

Bigarren mailakoak berriz, alde batera utz ditzakegu, baina hauek lehen mailakoak bilakatu daitezke gizarte eredu kapitalista hauek zabaltzen aditua delako”, gaineratu dute Eguzki taldekoek.

Euskal kontsumitzailearen profila

“EAEko bezeroek ez dute profil finko edo egonkor bat, oso heterogeneo baita”, esan du Kontsumobideko zuzendariak. Gainera, generoari begira, emakume eta gizonen arteko portzentaia oso antzekoa erreklamazioak egiteko orduan eta aholkuak eskatzerakoan.

Aitzitik, atal batzuetan gazteriaren presentzia nabariagoa da, telefonia, bidaia edo teknologi berrien sektoreetan, esaterako. Arlo energetikoan, aldiz, erreklamazioak egiten dituztenek ez dira hain gazteak.

Oro har, 2011ko lehenengo seihilekoan kontsumitzaileek egindako erreklamazioek gora egin dute, joan den urteko epe berarekin alderatuz.

 

Euskal gazteak eta kontsumo arduratsua

Euskal gazteen %42k modu arduratsuan kontsumitzen du, Gazteen Euskal Behatokiak egin duen azterketaren arabera. Eusko Jaurlaritzako Kultura, Gazteria eta Kirol sailburuordeak, Antonio Riverak, eta Gazteriaren zuzendariak, Natxo Rodriguezek, aurkeztu dute aipatutako azterketa. Kontsumo arduratsua zabalduago dago Bizkaian, adinarekin gero eta handiagoa da eta emakumeak zertxobait arduratsuagoak dira.

Kontsumo arduratsuaren kontzeptua, benetako beharrei egokitzen diren kontsumo ohiturekin lotuta dago, eta horiek ingurumena zaintzen eta gizarte berdintasuna lortzen laguntzen dute. Arau horiekin, kontsumo arduratsuaren indizea kalkulatzeko ondokoak baloratuko dira: gazteen kontsumoaren arrazionaltasuna, étika, iraunkortasuna eta aukerako praktikak.

Bizkaiko gazteak, arduratsuenak

Azterketaren arabera, erdi-goiko kontsumo arduratsua egiten duten gazteen ehunekoa %42 da.
Kontsumo arduratsuari dagokionez, erdi eta goi mailan dauden pertsonak taldekatuz gero, Lurralde Historikoen arabera ezberdintasun esanguratsuak ikusi dira. Bizkaiko gazteak %47 dira, Gipuzkoan, berriz, %38 dira eta Araban %34k osatuko du talde hori. Halaber, zaharragoak badira, goi-erdi kontsumo arduratsuaren maila handiagoa izango da.

Modu arrazionalean kontsumitu

Kontsumo arrazionalak esan nahi du produktu edo zerbitzu bat modu kontzientean eta hausnarketaren ondorioz eskuratzen dela. Ondokoak gain hartzen ditu: erosketa aurreko unea jasoko dugun arreta.

Gazte kopuru handiak egiten du hori guztia: erosi baino lehen, produktua ondo dagoela egiaztatuko dute eta arazorik badute erreklamatu egingo dute.

Gainera, %72k dio eskaintzez eta beherapenez baliatzen dela, %71k faktura egiaztatzen du, %68k aldez aurretik pentsatu du zer erosiko duen, %61k itzulitako dirua ondo dagoela egiaztatzen du eta %51k garantia egiaztatzen du.

Gizonen kontsumo arrazionalaren indizea emakumeena baino handiagoa da (%63 eta %53, hurrenez hurren), eta handiagoa da adin zaharragoa dutenen artean. Arabar eta bizkaitar gazteek (biek %61 dute), gipuzkoar gazteek (%52) baino modu arrazionalagoan kontsumitzen dute.

 
 
Itzuli
 
 

 

 






 
DFB GB-POL-LING KULTURA SAILAK
(KULTURA SAILA HIZKUNTZA
POLITIKARAKO SAIBURUORDETZA)
DIRUZ LAGUNDUTAKOA
logo leizaola

 

HASIERA · ALBISTEGIA · ELKARRIZKETAK · ERREPORTAJEAK · I+G+i · TEKNOLOGIA · AISIALDIA · LAN ESKAINTZAK